Συχνά διαβάζουμε διάφορα motto στα social media, όπως “Διώξε μακριά κάθε αρνητική σκέψη και σκέψου μόνο θετικά”, “Με θετικές σκέψεις, θα γίνεις ευτυχισμένος”. Στην δουλειά, προτρέπουμε τον συνάδερφο που μειώθηκε ο μισθός του ξαφνικά, να μη στεναχωρηθεί, να σκεφτεί αισιόδοξα και πως όλα θα πάνε καλά. Συνδέουμε την θετικότητα μόνο με καλές έννοιες, όπως χαρά, ή ευτυχία. Είναι όμως έτσι; Μπορεί η θετικότητα να μας “σώσει”; Ή μπορεί να γίνει τοξική;
Τι είναι “τοξική θετικότητα”;
Τοξική θετικότητα; Ναι, έχεις δίκιο να απορείς. Ακούγεται παράξενο, ίσως και ακραίο. Μα είναι αλήθεια. Η ψυχοθεραπεύτρια Whitney Goodman ανέφερε για πρώτη φορά τον όρο τοξική θετικότητα, στο Instagram. Είναι η διαρκής προσπάθεια να διατηρούμε μια υπερβολικά θετική στάση, απέναντι σε όλες τις καταστάσεις της ζωής. Εστιάζουμε μόνο στα θετικά και απορρίπτουμε όσα μας προκαλούν αρνητικά συναισθήματα. Και πού είναι το λάθος; Σίγουρα θα αναρωτηθείς.
Πότε είναι επικίνδινη;
Η θετικότητα γίνεται επικίνδυνη, όταν επιβάλλεται. Τοξική, όταν σε προτρέπει να αποφεύγεις τα αρνητικά συναισθήματα. Με αυτή, ακυρώνονται τα συναισθήματα ενός ατόμου. Φοβάσαι να εκφράσεις τι πραγματικά νιώθεις. Όταν εκφράσεις μια αρνητική σκέψη ή συναίσθημα κάποιος θα σου πει: “Σταμάτα, όλα είναι τέλεια”. Το μήνυμα που προσπαθεί να στείλει η τοξική θετικότητα είναι πως δεν υπάρχει χώρος για λύπη, για θυμό, για φόβο, για δυσαρέσκεια. Τεράστιο λάθος.
Βίωσε όλα τα συναισθήματα
Ο άνθρωπος πρέπει να βιώνει όλα τα συναισθήματα του. Και τα θετικά μα και τα αρνητικά. Κανένα από αυτά δεν είναι απαγορευμένο. Εάν επιτρέπεις μόνο τα θετικά, παγιδεύεσαι σε ένα κουτί και δεν επεξεργάζεσαι καθόλου τα αρνητικά. Όμως αυτά, σιγά-σιγά γιγαντώνονται. Σκέψου τι θα συμβεί, μόλις “σπάσουν” το τοίχος των θετικών συναισθημάτων. Θα κληθείς να αντιμετωπίσεις απότομα όσα απέφευγες για μήνες, ίσως και χρόνια.
Θα ήταν βαρετή η “λιακάδα” εάν υπήρχε συνέχεια
Εάν δεν αντιμετωπίζεις άμεσα και τις αρνητικές πτυχές της ζωής, βλάπτεις την ψυχική σου υγεία. Μέσα από την αντιμετώπιση των δυσάρεστων γεγονότων, ο καθένας κατανοεί καλύτερα τον εαυτό του, αποδέχεται ό,τι συμβαίνει μέσα του, ωριμάζει. Μη ξεχνάς, ακόμα, πως δεν είμαστε “ρομπότ”. Δεν μπορούμε να πατήσουμε ένα κουμπάκι και να είμαστε συνέχεια χαρούμενοι. Ποιο θα ήταν άλλωστε, το νόημα της ζωής, αν παντού υπήρχε η “λιακάδα”; Δεν θα ήταν πολύ βαρετά;
Η σημασία των αρνητικών συναισθημάτων
Έχουμε χωρίσει τα συναισθήματα σε “θετικά” και “αρνητικά”. Τρομάζουμε στην θέα των λιγότερων θετικών. Όμως ξεχνάμε πόσο σημαντικά είναι και αυτά. Τα δύσκολα συναισθήματα προσφέρουν πληροφορίες, Σε ενημερώνουν για λανθασμένες ή όχι επιλογές. Σκέψου πώς νιώθεις κάθε φορά με κάποιο φίλο ή σύντροφο. Εάν αισθάνεσαι δυσάρεστα, είναι μία ένδειξη πως αυτή η σχέση, δεν σε κάνει χαρούμενο.
Σημάδια τοξικής θετικότητας
Όταν κρύβεις το πώς νιώθεις πραγματικά, δεν μπορείς να δημιουργήσεις ειλικρινείς σχέσεις. Μήπως η τοξική θετικότητα έχει εισβάλλει στην ζωή σου; Υπάρχουν κάποια χαρακτηριστικά σημάδια της τοξικής θετικότητας. Αυτά είναι τα εξής:
- Αισθάνεσαι ενοχές, όταν αντιμετωπίζεις αρνητικά συναισθήματα. Για παράδειγμα, μπορείς να σκεφτείς: “Δεν πρέπει να νιώθω άσχημα γιατί είμαι υγιής” ή “Είναι ανόητο να νιώθω θλίψη γι αυτό…”
- Λες σε άλλα άτομα πώς πρέπει να νιώσουν. Αναλογίσου πως αντιμετώπισες κάποιο φίλο, όταν σου εκμυστηρεύτηκε πως δεν ένιωθε καλά. Τον προέτρεψες να σκεφτεί θετικά; Του ζήτησες να ξεχάσει το πρόβλημα; Σκέψου μήπως φράσεις όπως: “Χαμογέλα! Δεν αξίζει να κλαις!”, “Σταμάτα να είσαι αρνητικός” σου είναι γνώριμες.
- Προσπαθείς να καλύψεις τα αρνητικά συναισθήματα, με ψεύτικα θετικά. Θυμήσου, αν υπήρξαν στιγμές που η θλίψη σου “χτύπησε” την “πόρτα” και εσύ την απέφυγες με ένα ψεύτικο μεγάλο χαμόγελο. Ή στιγμές που έπεισες τον εαυτό σου πως δεν έχει χρόνο να βιώσει κάτι δυσάρεστο.
Πως θα την αντιμετωπίσεις
Για να αντιμετωπίσεις σωστά τα δυσάρεστα συναισθήματα, χωρίς να πέσεις στην παγίδα της τοξικής θετικότητας, χρειάζεται να αναγνωρίσεις όλα τα συναισθήματα. Αποδέξου την θλίψη, το άγχος, την απογοήτευση. Άφησε τον εαυτό σου να εκφραστεί ελεύθερα. Κλάψε, φώναξε. Με αυτό το τρόπο θα μειώσεις την δύναμη που έχουν. Επέτρεψε στους άλλους να δουν και αυτό το κομμάτι του εαυτού σου. Άσε τους να σε παρηγορήσουν και να γίνουν μια μεγάλη αγκαλιά για σένα.
Αποτύπωσε τα οδυνηρά συναισθήματα
Το γράψιμο είναι μία πολύ καλή μέθοδος για να αποτυπώσεις τα συναισθήματά σου. Δοκίμασε να περιγράψεις πώς νιώθεις κάθε φορά που βιώνεις κάτι δυσάρεστο. Δεν χρειάζεται να γράψεις κάποιο βιβλίο. Αρκούν μερικές προτάσεις. Πίστεψε με, μόλις διαβάσεις, όσα έγραψες, θα νιώσεις καλύτερα. Επίσης, η μουσική και ο χορός μπορεί να σε βοηθήσουν να εκφράσεις καλύτερα τα οδυνηρά συναισθήματα και να απελευθερωθείς από αυτά.
Πως θα συμβουλέψεις τον φίλο σου
Εάν κάποιος φίλος ή γνωστός αντιμετωπίζει κάποιες δυσκολίες, άκουσε τον προσεκτικά. Μη βιαστείς να του προτείνεις να σκεφτεί μόνο θετικά. Θα μπορούσες να του πεις κάτι από τα παρακάτω:
- “Είναι φυσιολογικό να νιώθεις λυπημένος. Είμαι εδώ για σένα”
- “Λυπάμαι για όσα περνάς. Θα μπορούσα να σε βοηθήσω;”
- “Είναι δύσκολη στιγμή, αλλά θα τα καταφέρεις. Είσαι δυνατός”
Συνοψίζοντας, θυμήσου να μη φοβάσαι την “βροχή”, όταν έρχεται. Αντιμετώπισε την γενναία και μάθε από αυτή. Μόνο έτσι θα απολαμβάνεις και το “ουράνιο τόξο” μετά από την “καταιγίδα”.
